Urraduren aurkako krema: nola aukeratu stick, krema eta baselinaren artean

Urraduren aurkako krema batek geruza bat uzten du azalaren gainean, azala igurtzi beharrean irrista dadin. Berdin dio stick, tutu edo poto batean etortzea: aldatzen dena da zenbat irauten duen, zenbat zikintzen duen eta jartzeko zein eroso den. Zuretzat onena zure jarduerak adina irauten duena da, eta aplikatzeko eta berriz aplikatzeko erraza egiten zaizuna.

Gida honetan azaltzen dizut zer formatu dauden, etiketan zer begiratu eta nola aplikatu. Urradurak oro har saihestu nahi badituzu (arropa, gune ohikoenak eta zer egin dagoeneko urratu bazara), korrika egitean sortzen diren urradurei buruzko gidan duzu.

Iturriei buruz: ikerketa batetik datorrenak aipua du ondoan, estekarekin. Aipurik ez duena irizpide praktikoa da: kirolean ohikoa dena, baina ikerketa batek frogatu gabe.

Zer egiten duen urraduren aurkakoak (eta zer ez)

Urradurak azalak beste azal baten edo arroparen kontra behin eta berriz igurzteagatik sortzen dira, eta hezetasunarekin okerrera egiten dute (Cleveland Clinic). Urraduren aurkako produktu batek igurtzi horren gainean jarduten du: koipe-, argizari- edo silikona-geruza bat jartzen du bi gainazalen artean.

Laborategian, besaurrean aplikatutako argizari eta olio nahaste batek azalaren marruskadura-koefizientea % 87 murriztu zuen jarri bezain laster, eta % 59 lau ordu geroago, ezer gabeko azalarekin alderatuta (Yap et al., 2021). Ikerketa 7 pertsonarekin egin zen, eta osasun-babeseko ekipoen igurtzia zuen helburu, ez kirola, baina bi gauza erakusten ditu: geruzak funtzionatzen duela eta haren efektua orduekin jaitsiz doala.

Zer ez duen egiten:

• Ez du hidratatzen, eta ez da bere lana. Azal hidratatuagoak, urarekin edo krema hidratatzaile batekin izan, marruskadura handiagoa du, ez txikiagoa (Sivamani et al., 2003). Horregatik, gorputzeko krema arrunt bat ez da ideia ona urraduren aurka.
• Ez du izerdia lehortzen. Azal hezeak gehiago igurzten du oso lehorrak edo erabat bustiak baino (Knapik et al., 1995). Kremak igurtzia murrizten du; izerdiaz arropak arduratzen jarraitzen du.
• Ez du dagoeneko egindako urradura sendatzen. Horretarako, gunea garbitu, lehortu eta babestu behar da.
• Ez du ondo datorkizun jantzi bat ordezkatzen.

Zer ez dakigun. Ez dut aurkitu kirolarietan urraduren aurkako markak edo formatuak alderatzen dituen saiakuntzarik. Eta txirrindularitzan, 1994ko berrikuspen batek adierazten zuen, garai hartan zegoen ikerketaren arabera, kremak ez zirela eraginkorrak jarlekuak eragindako azaleko arazoak saihesteko (Weiss, 1994). Beraz, gida honetako irizpideak praktikoak dira: iraupena, erosotasuna eta zure azalak jasatea.

Formatuak: stick, krema, baltsamoa, baselina eta hautsak

Formatua	Nola aplikatzen den	Non egokitzen den hobekien	Kontuan izan
Sticka	Desodorante bat bezala, eskuekin ukitu gabe	Izterrak, besapeak, titiburuak eta arroparen ertzak. Erraza gainean eramateko eta berriz aplikatzeko	Baselina baino garestiagoa
Krema tutuan	Hatzekin; ondo zabaltzen da gune zabaletan edo tolesak dituztenetan	Izterondoak, hankartea, gluteoak eta oinak	Eskuak zikintzen dituzu aplikatzean
Baltsamoa potoan	Hatzekin; ehundura trinkoa	Ahalegin luzeak eta igurtzi handiko guneak	Sartu hatzak potoan esku garbiekin
Badanarako krema	Azalaren gainean edo kulotaren badanaren gainean	Txirrindularitza	Badanarekiko kontakturako pentsatua
Baselina	Hatzekin	Ia edozein gunetan; aukera merkea da	Arropa zikintzen du, eta beroarekin likidoagoa bihurtzen da
Hautsak	Azal lehorraren gainean hautseztatuta	Hezetasuna pilatzen den tolesak, osagarri gisa	Hezetasuna xurgatzen dute, ez dute lubrifikatzen; izerdi askorekin gutxi irauten dute

Etiketan zer begiratu

Kosmetiko gisa saltzen diren urraduren aurkako produktuek osagaiak pisuaren beheranzko ordenan zerrendatu behar dituzte (% 1era iristen ez direnak amaieran joan daitezke, ordenarik gabe), eta lurrina «parfum» gisa adierazi ((EE) 1223/2009 Erregelamendua, 19. art.). Lehen hiru edo lau izenek esaten dizute zer den benetan produktua.

Etiketan	Zer den	Zer ematen duen	Eragozpenak
Petrolatum	Baselina	Ura eta izerdia ondo jasaten dituen koipe-geruza	Arropa zikintzen du; ukitu koipetsua
Dimethicone eta -cone edo -siloxane amaiera duten beste izen batzuk	Silikonak	Ukitu lehorrarekin irristatzen dira, koipe-sentsaziorik gabe	Hezetasunaren aurkako hesi-saiakuntza batean baselinak baino gutxiago babestu zuten
Cera alba, Copernicia cerifera cera, Euphorbia cerifera cera	Argizariak: erle-argizaria, karnauba eta kandelilla	Stickari gorputza ematen diote, eta geruza bere lekuan geratzen laguntzen dute	—
Paraffinum liquidum, Butyrospermum parkii butter eta beste olio eta gurin batzuk	Olio minerala, karite-gurina eta beste koipe batzuk	Lubrifikatu eta leuntzen dute	—
Zinc oxide	Zink oxidoa	Pasta babeslea, pixoihal-kremetakoa bezala	Arrasto zuria uzten du
Talc, Zea mays starch	Talkoa, arto-almidoia	Hezetasuna xurgatzen dute	Ez dute lubrifikatzen
Parfum, Alcohol denat., Menthol	Lurrina, alkohola, mentola	Usaina edo freskura-sentsazioa	Azal narritatuaren gainean min eman dezakete

Ikerketetako bi ohar, kontuz, bat ere ez baita kirolariekin egina. Argizari eta olio nahasteen saiakuntzan, marruskadura batez ere argizariaren eta olioaren arteko proportzioaren araberakoa zen (Yap et al., 2021). Eta 18 boluntariorekin sei azal-babesle alderatu zituen ikerketa batean, baselina zutenek narritagarrietatik eta hezetasunak eragindako mazerazioetatik babestu zuten; dimetikona eta zink oxidoa zutenek, berriz, okerrago babestu zuten mazerazioaren aurka (Hoggarth et al., 2005; ikerketa fabrikatzaile bateko langileek sinatzen dute).

Azal sentikorra baduzu edo osagairen baten aurkako alergia ezaguna, bilatu formula laburrak eta lurrinik gabeak, eta probatu entrenamendu leun batean irteera luze batean erabili aurretik.

Zein aukeratu erabileraren arabera

Egoera	Zer egokitzen den normalean	Xehetasuna
Ordubete baino gutxiago korrika egitea	Sticka edo baselina	Aplikazio bat irten aurretik
Irteera luzeak, maratoia edo traila	Baltsamoa edo sticka	Eraman stick txiki bat bidearen erdian berriz aplikatzeko
Txirrindularitza	Badanarako krema	Eta ondo datorkizun kulot bat: aurkitu dudan berrikuspen bakarrak ez zuen ikusi kremek jarlekuaren arazoak saihesten zituztenik (Weiss, 1994)
Futbola, areto-futbola eta beste talde-kirol batzuk	Sticka edo krema izterretan eta izterondoetan	Galtzen azpian galtza estu motz batzuk jarrita, azalaren eta azalaren arteko kontaktua saihesten da
Oinez ibiltzea, mendi-ibiliak edo eguneroko bizitza udan	Sticka izterren barnealdean	Edozein poltsikotan sartzen da berriz aplikatzeko
Ur irekiak edo triatloia neoprenoarekin	Jantziaren fabrikatzaileak onartzen duen lubrifikatzaile bat	Neopreno-fabrikatzaile batek gutxienez, Blueseventy-k, eskatzen du petrolio-oinarriko produkturik inoiz ez erabiltzeko, baselina adibidez, jantzia hondatu dezaketelako
Oinak eta babak	Galtzerdia kremaren aurretik	Berrikuspen klasiko batean, ez hauts lehortzaileek ez izerdiaren aurkakoek ez zuten babak murrizten zituztela ematen; galtzerdi mota batzuek bai (Knapik et al., 1995). Oinetako baben gidan duzu

Nola aplikatu eta zenbatero

1. Azala garbi eta lehor dagoela, jantzi aurretik.
2. Geruza oparo bat. Ez igurtzi desagertu arte: gainean geratu behar du.
3. Estali urratzen den gunea baino zertxobait gehiago, eta ez ahaztu arroparen ertzak: josturak, gomak eta uhalak.
4. Garbitu eskuak gero betaurrekoak, ukipen-lenteak edo eskulekua ukitu behar badituzu.
5. Amaitzean, dutxatu xaboi leun batekin eta lehortu ondo gunea.

Zenbatero? Ez dago guztientzat balio duen zifrarik: produktuaren, zenbat izerdi egiten duzun eta arroparen araberakoa da. Erreferentzia gisa, laborategiko saiakuntzan efektuak lau orduren buruan jarraitzen zuen, baina txikiagoa zen jada (Yap et al., 2021). Ordubete baino gehiagoko ahaleginetan, edo igurtzia itzultzen dela sumatu bezain laster, aplikatu berriz.

Bi kontu. Ez estreinatu produktu bat lehiaketa-egunean. Eta dagoeneko egindako urradura baten gainean, hobe lurrinik gabeko baselina-geruza fin bat lurrina edo alkohola duen produktu bat baino; azala irekita badago, odola badario edo infekzio-zantzuak baditu, kontsultatu ezer jarri aurretik.

Baselina: noiz den nahikoa eta noiz geratzen den labur

Baselina da erreferentzia: merkea, lurrinik gabea eta geruza iraunkor batekin. Cleveland Clinicek geruza finean gomendatzen du azal urratuaren gainean, marruskadura eta narritadura murrizteko.

Baselina nahikoa duzu…	Hobe beste aukera bat…
Denbora gutxirako irteten bazara	Orduak emango badituzu eta eskuak zikindu gabe berriz aplikatu behar baduzu
Arropa zikintzea axola ez bazaizu	Arropa argia edo koipeztatu nahi ez duzuna badaramazu
Gune txikietan erabiltzen baduzu	Bero handia egiten badu eta irristatu egiten bazaizu
Aukerarik merkeena bilatzen baduzu	Neoprenoarekin igeri egiten baduzu

Baselinarekin ondo bazabiltza, ez duzu beste ezer behar. Stick edo baltsamo batek ez du berez gehiago babesten: erosoagoak eta garbiagoak dira.

Noiz ez den kremaren kontua

Hesia jarrita ere beti leku berean urratzen bazara, begiratu arropa: neurria, josturak eta ehuna. Eta kontsultatu zure farmazialariarekin edo medikuarekin gunea egun gutxitan hobetzen ez bada, babak ateratzen badira, odola badario edo infekzio-zantzuak agertzen badira (Cleveland Clinic).

Tolesetan, igurtzi eta hezetasun iraunkorrek onddo-infekzioak edo bakterio-infekzioak ekar ditzakete, eta horiek tratamendu berezia behar dute (Janniger et al., 2005). Alarma-seinaleak korrika egitean sortzen diren urradurei buruzko gidako «Noiz kontsultatu» atalean dituzu.

Lotutako mitoa: «Krema hidratatzaile batek urradurak saihesteko balio du». Mito honi eta beste batzuei buruz ikerketek diotena, Zer dio ebidentziak orrian.

Ohiko galderak

Zer da hobea, sticka edo urraduren aurkako krema? Ez dago formatuak alderatzen dituen ikerketarik; aldatzen dena erosotasuna da. Stickak ez ditu eskuak zikintzen eta erraz aplikatzen da berriz; krema hobeto zabaltzen da izterondoetan eta hankartean.

Baselinak balio du urraduren aurka? Bai. Merkea eta eraginkorra da; trukean, arropa zikintzen du eta berriz aplikatzeko deserosoagoa da.

Krema hidratatzailea erabil dezaket urradurak saihesteko? Ez da ideia ona: azal hidratatuak gehiago igurzten du. Urraduren aurkakoak geruza bat uzten du azalaren gainean; hidratatzailea, berriz, azalak xurga dezan pentsatuta dago.

Talko-hautsek balio dute? Hezetasuna xurgatzen dute eta tolesetan laguntzen dute, baina ez dute lubrifikatzen, eta izerdi askorekin gutxi irauten dute. Hobe osagarri gisa.

Zenbat irauten du urraduren aurkako krema batek? Produktuaren, izerdiaren eta arroparen araberakoa da. Aurreikusi berriz aplikatu beharko duzula ordubete baino gehiagoko ahaleginetan edo igurtzia sumatzen duzunean.

Izterondoetan eta hankartean jar daiteke? Azalaren gainean, bai: igurtzi-gune ohikoak dira. Saihestu mukosak eta jarraitu ontziko argibideak.

Urraduren aurkako kremak oinetako babak saihesten ditu? Ez dago frogatuta. Babetan gehiago eragiten dute galtzerdiak eta zapatila ondo egokitzeak.

Egileari buruz

Ander Lorenzo Calvo, Farmaziako ikaslea Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU). Areto-futbolean jokatzen du maila altuan: hegaleko jokalaria Aurrera Vitoria Futsalen, eta harekin Bigarren B Mailara igo zen; gimnasioan eta igerilekuan ere entrenatzen du. Lehenago futbolean jokatu zuen Irungo Real Unionen, eta erdi-distantziako atleta izan zen Bidasoa Atletiko Taldean, Gipuzkoako eta Euskadiko txapelketetan dominekin. Ebidentzia zientifikoan oinarritutako errekuperazio- eta entrenamendu-gidak idazten ditu.

Gida hau informatzeko da, eta ez du osasun-profesional baten aholkua ordezkatzen.

---

Iturriak

Ikusi zerrenda osoa (9)

• Cleveland Clinic. Chafing: How It Happens & How To Treat It. Mediku-berrikuspenaren eguneraketa: 29/08/2025. Kontsultatua: 11/10/2026.
• Yap KK, et al. Wax-oil lubricants to reduce the shear between skin and PPE. Sci Rep. 2021. doi:10.1038/s41598-021-91119-0
• Sivamani RK, et al. Coefficient of friction: tribological studies in man - an overview. Skin Res Technol. 2003. doi:10.1034/j.1600-0846.2003.02366.x
• Knapik JJ, et al. Friction blisters. Pathophysiology, prevention and treatment. Sports Med. 1995. doi:10.2165/00007256-199520030-00002
• Weiss BD. Clinical syndromes associated with bicycle seats. Clin Sports Med. 1994. PubMed 8111851
• Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren (EE) 1223/2009 Erregelamendua, produktu kosmetikoei buruzkoa. 19. artikulua: etiketatzea.
• Hoggarth A, et al. A controlled, three-part trial to investigate the barrier function and skin hydration properties of six skin protectants. Ostomy Wound Manage. 2005. PubMed 16439809
• Blueseventy. Caring for your wetsuit. Kontsultatua: 11/10/2026.
• Janniger CK, et al. Intertrigo and common secondary skin infections. Am Fam Physician. 2005. PubMed 16156342

PubMed-en aurkitutako ikerketak. Blueseventy aipatzen dut neoprenoak zaintzeko dituen argibideengatik, ez haren produktuak probatu ditudalako.