Lausotzen diren igeriketa-betaurrekoak: zergatik gertatzen den eta nola saihestu

Igeriketa-betaurrekoak lausotu egiten dira barruko airea, zure aurpegiaren beroarekin bero eta heze dagoena, lentean kondentsatzen delako, eta urak hotzago mantentzen du lentea. Ia guztiek fabrikatik dakarte hori saihesten duen lauso-kontrako tratamendu bat, baina erraz hondatzen da: barrualdea igurzteak, eskuoihalarekin lehortzeak edo eguzkitan uzteak amaitu egiten du. Dagoeneko higatu bada, lauso-kontrako spray edo gel batek ordezkatzen du.

Gida honetan dituzu zergatik gertatzen den, nola funtzionatzen duen lauso-kontrakoak eta zerk hondatzen duen, zabalduta dauden etxeko trikimailuak (eta zein den hobe saihestea), nola zaindu igerilekutik irtetean, zer egin ura ere sartzen bazaizu eta noiz den aldatzeko garaia.

Iturriei buruz: ikerketa batetik datorrenak aipua du ondoan, estekarekin. Aipurik ez duena irizpide praktikoa da: kirolean ohikoa dena, baina ikerketa batek frogatu gabe.

Zergatik lausotzen diren igeriketa-betaurrekoak

Betaurrekoen barruan aire pixka bat geratzen da. Zure azalak berotu egiten du eta hezetasunez betetzen. Lentea, aldiz, urarekin kontaktuan dago eta hotzago mantentzen da. Aire bero eta heze hori lente hotzarekin topo egiten duenean, lurruna kondentsatu egiten da (Speedo). Dutxa baten ondoren bainugelako ispiluan gertatzen den gauza bera da.

Arazoa ez da ura bera, hartzen duen forma baizik. Tratatu gabeko lente batean, lurruna milaka tanta txiki-txikitan kondentsatzen da, eta tanta horiek argia norabide guztietara desbideratzen dute; horixe ikusten duzu laino gisa (Durán eta Laroche, 2019).

Horregatik, zenbat eta handiagoa izan zure aurpegiaren eta uraren arteko tenperatura-aldea, orduan eta gehiago lausotzen dira: igerileku hotzetan, ur irekietan edo denbora batez gogor igerian aritu eta oso bero zaudenean.

Fabrikako lauso-kontrakoa: nola funtzionatzen duen eta zerk hondatzen duen

Lauso-kontrako tratamenduek aldatu egiten dute urak lentearen gainean nola jokatzen duen. Tantak egin beharrean, ura geruza oso fin eta uniforme batean zabaltzen da, gardena eta ondo ikusten uzten duena (Durán eta Laroche, 2019). Lurrunak kondentsatzen jarraitzen du, baina jada ez du lausotzen.

Modeloaren arabera, lauso-kontrakoa lentearen barrualdean geruza gisa aplikatuta egon daiteke edo materialean bertan integratuta. Geruza denean, barrualdea ukitzeak edo igurzteak kentzen has daiteke, eta erabilerarekin betaurrekoek lauso-kontrakoak baino gehiago iraun dezakete (Speedo). Horregatik hasten dira denborarekin lausotzen hasieran ezin hobeto zeuden betaurrekoak.

Gehien hondatzen dutenak:

• Barrualdea igurztea hatzarekin, eskuoihal batekin edo zapi batekin (FORM).
• Beroa: eguzki zuzena, sauna, bainu turkiarra edo jacuzzia. Fabrikatzaileek ohartarazten dute lentea betiko kalte dezakeela (FORM).
• Zorrorik gabe gordetzea poltsan, beste guztiarekin igurtzika.

Nola saihestu lausotzea

Gehienetan, nahikoa da dakarten lauso-kontrakoa zaintzea. Hauek dira urratsak, uretara sartu aurretik hasi eta irten ondorenera arte.

Noiz	Zer egin	Zergatik
Igeri egin aurretik	Ez ukitu lentearen barrualdea. Busti igerilekuko uretan jarri aurretik	Horrela ez duzu lauso-kontrakoa kentzen, eta lentea bustitzea da fabrikatzaileek gomendatzen dutena lausotzen direnean (FORM)
Igerian ari zarela	Lausotzen badira, kendu, garbitu igerilekuko uretan eta jarri berriro. Igurtzi gabe	Urak tantak desegiten ditu tratamendua higatu gabe
Irtetean	Garbitu txorrotako ur hotzarekin, barrutik eta kanpotik	Kloroa, gatza edo eguzkitako kremaren arrastoak kentzen dituzu (FORM)
Lehortzeko	Airean, eskuoihalik gabe, eta airea pasatzen uzten duen zorro batean	Eskuoihalak barrualdea igurzten du. Zorroak marradurez babesten ditu (FORM)
Gordetzeko	Eguzkitik, erradiadoretik eta eguzkitan dagoen autotik urrun	Beroak lentea betiko kalte dezake (FORM)

Lauso-kontrako sprayak eta etxeko trikimailuak: zerk funtzionatzen du

Fabrikako tratamendua higatu denean, haren lana egingo duen zerbait jarri behar da. Hau da normalean erabiltzen dena. Ez dut aurkitu aukera hauek igeriketa-betaurrekoetan alderatzen dituen ikerketarik; beraz, bakoitzak zer egiten duen eta zerekin kontuz ibili kontatzen dizut.

Aukera	Zer egiten duen	Jakin behar duzuna
Igeriketa-betaurrekoetarako lauso-kontrako spraya edo gela	Geruza fin bat uzten du, urak tantak egin ordez zabaltzea eragiten duena	Aukerarik praktikoena fabrikakoa higatu denean. Jarraitu ontziko argibideei: batzuk ur garbitan pasatzen dira eta beste batzuk ez
Haurrentzako xanpua edo xaboi leuna, oso diluitua	Xaboiek urak tantak egin ordez zabaltzea eragiten dute, lauso-kontrako askoren printzipio bera (Durán eta Laroche, 2019)	Garbitu oso ondo: xaboirik geratzen bada, begiak erretzen ditu. Erabili fabrikako lauso-kontrakoa galdu duten betaurrekoetan bakarrik
Listua	Igerilarien artean oso zabalduta dagoen trikimailua	Ez dago neurtzen duen ikerketarik. Erabiltzen baduzu, zabaldu igurtzi gabe eta garbitu igerilekuko uretan jarri aurretik
Hortzetako pasta	Batzuetan gomendatzen da lentea «leuntzeko»	Hobe ez: hortzak leuntzeko partikulak ditu, eta lentea marra dezakete

Betaurreko berriak lehen egunetik lausotzen badira, barrualdea ukitu ez baduzu ere, begiratu kutxari: baliteke modelo horrek lauso-kontrakorik ez izatea.

Ni betaurrekorik gabe hasi nintzen igerian, eta pixka bat gogorrago entrenatzen hasi nintzenean erosi nituen. Ia denek bezala, listua erabiltzen nuen; lauso-kontrako spraya ez dut probatu.

Ura ere sartzen bazaizu

Ura sartzea eta lausotzea arazo desberdinak dira, baina elkarrekin etorri ohi dira: berriro jartzen dituzun bakoitzean, lentea ukitzen duzu eta airea sartzen duzu. Ohiko arrazoiak:

• Kopa ez da zure neurrikoa. Goma jarri gabe, jarri begien gainean eta sakatu pixka bat. Segundo pare batez itsatsita geratzen badira, ondo zigilatzen dute. Xehetasun gehiagorekin azaltzen dut igeriketan hasteko materialaren gidan, betaurreko motekin batera.
• Goma gaizki jarrita dago. Normalean hobeto zigilatzen du belarrien gainetik, buruaren atzealderantz.
• Ilea edo txanoaren ertza dago junturaren azpian. Junturak zuzenean azalaren gainean egon behar du.
• Juntura zaharra dago. Denborarekin gogortu egiten da eta aurpegira egokitzeari uzten dio (beherago ikusiko duzu).

Gehiago estutzea ez da konponbidea. Igeriketa-betaurrekoek begi barneko presioa igotzen dute jantzita dauzkazun bitartean. Granadako Unibertsitateko ikerketa batean, 20 heldu gazterekin, 4 mmHg inguru igo zen batez beste, eta kendu bezain laster bere mailara itzuli zen (Jiménez et al., 2020). Beste batean, igoera handiagoa izan zen zenbat eta indar handiagoa egin gomak (Paula et al., 2016). Pertsona osasuntsu batean ez dirudi ondoriorik duenik, baina ura ez sartzeko asko estutu behar baduzu, arazoa neurria edo juntura da, ez goma. Glaukoma edo keratokonoa baduzu, edo begietako ebakuntza egin badizute, galdetu zure oftalmologoari zer betaurreko komeni zaizkizun.

Nola aukeratu igeriketa-betaurrekoak

Betaurrekorik onenak zure aurpegian estutu gabe zigilatzen dutenak dira. Markak doikuntzak baino gutxiago axola du. Hauek dira aurkituko dituzun motak.

Mota	Nolakoa den	Norentzat
Juntura bigunarekin	Begiaren inguruan bermatzen den silikonazko ertza duen kopa	Gehienentzat. Erosoak entrenatzeko
Maskara motakoak	Begiaren inguruko hezurrean bermatzen den kopa handia	Hasten ari bazara, arruntek estutzen badizute edo ur irekietarako: alboetara gehiago ikusten duzu
Suediarrak	Junturarik gabe: plastikoa zuzenean begi-zuloan bermatzen da. Eskuz muntatzen dira	Esperientziadun igerilariak, zerbait txiki eta iraunkorra bilatzen dutenak. Hasieran gogaikarriak izan ohi dira
Junior	Kopa eta goma txikiagoak	Haurrak: helduenek ez dute zigilatzen

Ikerketek betaurreko motari buruz diotena:

Galdera	Ikusi dena
Neurriak axola du?	13 betaurreko-modelorekin egindako ikerketa batean, begi barneko presioa 4,5 mmHg igo zen batez beste jantzita zeuden bitartean, eta gehiago igotzen zen zenbat eta txikiagoa izan kopa (Morgan et al., 2008)
Balaztatzen dute?	Elite-mailako igerilari baten buruarekin egindako simulazio batean, betaurrekoekin igeri egiteak erresistentzia txikiagoa izan zuen haiek gabe baino, eta suediarrak izan ziren gutxien balaztatu zutenak (Marinho et al., 2024). Aldeak txikiak dira eta lehiaketan bakarrik dute garrantzia

Begiko tentsioa altua edo glaukoma duzula esan badizute, kontsultatu zure oftalmologoarekin zer betaurreko erabili. Bestela, estutu gabe zigilatzen duten betaurrekoak nahikoak dira.

Erostean zer begiratu (irizpide praktikoa):

• Gomarik gabe zigilatzea. Jarri begien gainean eta sakatu pixka bat: segundo pare batez itsatsita geratzen badira, zure neurrikoak dira. Xehetasun gehiagorekin duzu igeriketan hasteko materialaren gidan.
• Sudur-zubia. Batzuek hainbat neurritako zubi aldagarriak dakartzate. Kopak barrurantz edo kanporantz doazela sumatzen baduzu, bilatu horrelakoak.
• Lentea. Gardena igerileku estalirako. Ilundua edo ispilu-efektukoa, aire zabalean eguzkitan igeri egiten baduzu, itsutu ez zaitzan.
• Lauso-kontrakoa. Ia guztiek dakarte. Zaindu goian kontatzen dizudan bezala.
• Goma. Uhal bikoitzekoak edo uhal zatitukoak gutxiago mugitzen dira.

Betaurreko graduatuak

Betaurrekoak edo ukipen-lenteak erabiltzen badituzu, badira igeriketa-betaurreko graduatuak. Horrela ez duzu ukipen-lenteekin igeri egin beharrik, eta hori da gomendatzen ez dena («Ukipen-lenteak eta noiz kontsultatu» atalean ikusiko duzu).

• Graduatuta datozenak, dioptrien arabera, normalean miopiarako. Begi bakoitzak graduazio desberdina izan dezake.
• Neurrira eginak, zure graduazioarekin optika batean. Horiek dira aukera astigmatismoa baduzu edo bi begien artean alde handia baduzu.

Zer graduazio eskatu jakiteko, galdetu zure optiko-optometristari.

Noiz aldatu betaurrekoak

Ez dago data finkorik, baina materiala higatu egiten da. Laborategiko ikerketa batean, merkatuko betaurrekoen junturek, 20 egunez jarraian kloroa zuen uretan, ur destilatuan edo ur gazitan murgilduta egon ondoren, hausturarekiko erresistentziaren erdia inguru eta gogortasunaren % 10 eta % 13 artean galdu zuten (Maślanka et al., 2026). 20 egunez jarraian uretan egotea ez da egunean ordubetez igeri egitea bezala, baina azaltzen du zergatik galtzen duten junturek forma azkenean eta zergatik zigilatzen duten okerrago.

Aldatzeko garaia da:

• Juntura gogor, pitzatuta, deformatuta edo itsaskor dagoenean.
• Goma arraildurik dagoenean edo jada tentsioari eusten ez dionean.
• Zaintzen badituzu ere lausotzen direnean, baita lauso-kontrako sprayarekin ere.
• Lentea marratuta dagoenean eta ondo ikusten ez duzunean.

Goma bakarrik hondatzen bada, modelo askotan alda daiteke beste betaurreko batzuk erosi gabe.

Ukipen-lenteak eta noiz kontsultatu

Ez egin igeri ukipen-lenteekin. Urak kutsa ditzake, eta korneako infekzio arraro baina larri baten arrisku-faktoreetako bat da (Ilyas et al., 2024). Graduazioa behar baduzu, badira igeriketa-betaurreko graduatuak: seriekoak miopiarako, eta neurrira eginak optika batzuetan.

Normala da igerilekutik irten eta denbora batez begiak pixka bat narritatuta edo gorrituta sumatzea. Baina begietan mina baduzu, lauso ikusten baduzu, argiak asko molestatzen bazaitu edo begia hurrengo egunean oraindik gorri badago, kontsultatu osasun-profesional batekin, batez ere ukipen-lenteak erabiltzen badituzu.

Ohiko galderak

Zergatik lausotzen dira igeriketa-betaurrekoak? Barruko aire bero eta hezea lentean kondentsatzen delako, eta lentea hotzagoa dago uragatik. Lauso-kontrakorik gabe, lurrunak tanta txiki-txikiak egiten ditu, eta horiek argia desbideratzen dute.

Nola kendu lausoa igerian ari naizela? Kendu betaurrekoak, garbitu igerilekuko uretan eta jarri berriro. Ez igurtzi barrualdea hatzekin: hori da lauso-kontrakoa azkarren higatzen duena.

Fabrikako lauso-kontrakoa berreskura daiteke? Den bezala, ez. Egin dezakezuna da igeriketa-betaurrekoetarako lauso-kontrako spray edo gel bat aplikatzea, funtzio bera betetzen duena. Noizean behin errepikatu beharko da.

Funtzionatzen du betaurrekoetan tu egiteak? Oso trikimailu ohikoa da, baina ez dago neurtzen duen ikerketarik. Egiten baduzu, zabaldu listua igurtzi gabe eta garbitu betaurrekoak jarri aurretik.

Eskuoihalarekin lehortu behar dira betaurrekoak? Ez. Garbitu txorrotako ur hotzarekin, astindu eta utzi airean lehortzen, hobe airea pasatzen uzten duen zorro batean.

Zenbat irauten dute igeriketa-betaurrekoek? Erabileraren eta zainketaren araberakoa da. Aldatu juntura gogor edo pitzatuta dagoenean, zure neurrikoak izanda ere ura sartzen denean edo zainduta ere lausotzen direnean.

Zer igeriketa-betaurreko aukeratu hasteko? Juntura bigunekoak edo maskara motakoak, estutu gabe zigilatzen dutenak. Egiaztatu segundo pare batez begietan itsatsita geratzen direla goma jarri gabe.

Badaude igeriketa-betaurreko graduatuak? Bai. Badira graduatuta datozenak, dioptrien arabera, eta neurrira eginak optika batean. Ukipen-lenteekin igeri egitearen alternatiba dira, eta hori ez da gomendatzen.

Hasten ari bazara, gainerako materiala igeriketan hasteko materialaren gidan duzu, baita hasiberrientzako igeriketa-plan bat eta crolean igeri egiteko ariketak ere.

Egileari buruz

Ander Lorenzo Calvo, Farmaziako ikaslea Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU). Areto-futbolean jokatzen du maila altuan: hegaleko jokalaria Aurrera Vitoria Futsalen, eta harekin Bigarren B Mailara igo zen; gimnasioan eta igerilekuan ere entrenatzen du. Lehenago futbolean jokatu zuen Irungo Real Unionen, eta erdi-distantziako atleta izan zen Bidasoa Atletiko Taldean, Gipuzkoako eta Euskadiko txapelketetan dominekin. Ebidentzia zientifikoan oinarritutako errekuperazio- eta entrenamendu-gidak idazten ditu.

Gida hau informatzeko da, eta ez du osasun-profesional baten aholkua ordezkatzen.

---

Iturriak

Ikusi zerrenda osoa (9)

• Speedo. Speedo Anti-Fog: How we prevent steamy goggles. Kontsulta-data: 2026/10/14.
• Durán IR, Laroche G. Current trends, challenges, and perspectives of anti-fogging technology: Surface and material design, fabrication strategies, and beyond. Prog Mater Sci. 2019. doi:10.1016/j.pmatsci.2018.09.001
• FORM. How to Clean and Care For Your Swim Goggles. Kontsulta-data: 2026/10/14.
• Jiménez R, et al. Wearing Swimming Goggles Reduces Central Corneal Thickness and Anterior Chamber Angle, and Increases Intraocular Pressure. Curr Eye Res. 2020. doi:10.1080/02713683.2019.1662056
• Paula AP, et al. Effects of Swimming Goggles Wearing on Intraocular Pressure, Ocular Perfusion Pressure, and Ocular Pulse Amplitude. J Glaucoma. 2016. doi:10.1097/IJG.0000000000000482
• Maślanka P, et al. Investigation into the Mechanical Properties of Swimming-Goggle Gaskets After Prolonged Water Conditioning. Materials (Basel). 2026. doi:10.3390/ma19163508
• Ilyas M, et al. Epidemiology of and Genetic Factors Associated with Acanthamoeba Keratitis. Pathogens. 2024. doi:10.3390/pathogens13020142
• Marinho DA, et al. Numerical simulations of a swimmer's head and cap wearing different types of goggles. Sports Biomech. 2024 (sarean argitaratua 2021ean). doi:10.1080/14763141.2021.1923793
• Morgan WH, et al. Wearing swimming goggles can elevate intraocular pressure. Br J Ophthalmol. 2008. doi:10.1136/bjo.2007.136754

PubMed-en aurkitutako ikerketak, Durán eta Larocheren berrikuspena izan ezik (Crossref). Zainketa-argibideak Speedo eta FORM fabrikatzaileenak dira. Zainketa-argibideengatik aipatzen ditut, ez haien betaurrekoak probatu ditudalako.